De kreukeldialogen

     Vrouwen, voornamelijk, en het wordt tijd dat er wat over hen gezegd wordt. En over hun seksualiteit. Vragen waar ik een puberteit lang over nadacht komen eindelijk aan bod:

   Hoe geniet je van het ‘gekreukte’ lichaam? Kun je flirten in de rolstoel? En als je, bijvoorbeeld, slechtziend bent?

De voorstelling begint. Vier vrouwen wachten op een regisseur, die niet komt, en vertellen al wachtend hun verhalen. Die zijn soms schrijnend, dan openhartig, misschien fel en even krachtig als kwetsbaar. Maar vooral herkenbaar.

   Een van de spelers is een vrouw van nog geen meter lang. Ze zit in een aan haar maten en lichaam aangepaste rolstoel - een kleinere dus, zoals ze zichzelf ook als ‘klein mens’ laat omschrijven. Een tegenspeler vraagt of ze kan dansen.

   ‘Natuurlijk kan ik dansen,’ roept ze verontwaardigd. Ze staat op uit haar rolstoel. De muziek gaat aan, de lichten dimmen een beetje, de vrouw sluit haar ogen - en danst.

   Het publiek begint wild te klappen, lijkt haast mee te bewegen met de vrouw op het podium. Is het de kracht van haar onbeschaamdheid die dat doet, het gemak waarmee ze zichzelf overgeeft aan de muziek, ook al is zij misschien niet de persoon die je verwacht uit haar dak te zien gaan?

   Ik vind het geweldig, maar mijn vriendin zit er een beetje ongemakkelijk bij.

Dat is meteen mijn enige bezwaar tegen de Kreukeldialogen. Voor mij is de voorstelling een en al herkenning: de koppigheid van de vrouwen, het onzekere wat daar soms doorheen schemert - ‘toch wel veel littekens,’ dacht er een bij het zien van haar naakte lichaam tijdens De Eerste Keer. Maar ook de zelfspot waarmee de dames zich redden uit hun situaties.

   Mijn vriendin geniet minder van het stuk dan ik. Een kwestie van smaak, of mist zij een bepaalde connectie met het onderwerp? Zijn de Kreukeldialogen ook toegankelijk voor de mensen buiten de Kreukelzone - de mensen zonder handicap, afwijking of kreukel, zoals mijn vriendin? Zouden zij begrijpen waarom de vrouw uit haar rolstoel opstaat en begint te dansen?

   Ik weet het niet. De voorstelling zit goed in elkaar, is speels, wisselt drama af met humor, kent een duidelijke lijn. Als het stuk als doel had de gekreukelden onder ons troost en herkenning te bieden, dan is het daarin geslaagd. Als het doel was de niet-gekreukelden inzicht te bieden - en begrip voor - een wereld die zij niet (genoeg) kennen, denk ik dat het zijn doel voorbij schiet. Toch zouden er meer van dit soort stukken moeten zijn.

PS: Minstens zo interessant is het bijbehorende boek Eros In De Kreukels, van Jacqueline Kool, met de verhalen die de basis voor het stuk vormden. Meer informatie vindt je op www.kreukelzone.org